จำนอง

ลักษณะของจำนอง มาตรา 702

จำ นอง คือ สัญญาซึ่งบุคคลหนึ่งเรียกว่า ผู้จำ นอง เอาทรัพยืสินตราไว้แก่บุคคลอีกคนหนึ่ง เรียกว่าผู้รับจำ นอง เป็นประกันการชำระหนี้ โดยไม่ส่งมอบทรัพย์สินนั้นให้แก่ผู้รับจำ นอง (มาตรา 702 วรรคหนึ่ง)

ผู้รับจำ นองชอบที่จะได้รับชำระหนี้จากทรัพย์สินที่จำน องก่อนเจ้าหนี้สามัญ ไม่ว่ากรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินนั้นจะโอนไปยุงบุคคลภายนอกแล้วหรือไม่ (มาตรา 702 วรรคสอง)

สัญญาประกันตัวผู้ต้องหาต่อศาล มิใช่เป็นการจำ นองตามมาตรา 702 จึงจะนำมาตรา 733 มาใช้บังคับไม่ได้ (ฎีกา 791/2531)

ผู้จำ นองเป็นลูกหนี้ชั้นต้นหรือบุคคลอื่นก็ได้

การจำน องประกันหนี้อาจจะประกันหนี้ของผู้จำ นองเองหรือของบุคคลอื่นก็ได้ ที่สำคัญ คือ ผู้รับจำ นองจะต้องเป็นเจ้าหนี้ในมูลหนี้ประธานด้วย มิฉะนั้น สัญญาจำ นองไม่ผูกพันผู้จำ นอง (ฎีกา 814/2521 , 4436/2545 )

ฎีกา 817/2521

โจทก์ที่ 2 เป็นกรรมการผู้จัดการของบริษัทโจทก์ที่ 1 จำเลยที่ 2 กู้เงินของบริษัทโจทก์ที่ 1 แต่จำเลยที่ 2 กลับจำ นองที่ดินประกันหนี้ไว้กับโจทก์ที่ 2 ดังนี้ เมื่อพิจารณา ป.พ.พ.มาตรา 702 ประกอบมาตรา 709 แล้ว ผู้รับจำ นองจะจ้องเป็นเจ้าหนี้ ในมูลหนี้ที่มีการจำ นองค้ำประกัน ซึ่งอาจเป็นหนี้ซึ่งอาจเกิดขึ้นในอนาคตหรือหนี้มีเงื่อนไขจำ นองไว้เพื่อหนี้นั้นอาจเป็นผลได้จริงก็จำ นองได้  ส่วนผู้จำ นองจะเป็นลูกหนี้หรือบุคคลอื่นก็ได้  เมื่อโจทก์ที่ 2 ผู้รับจำ นองยังไม่ได้อยู่ในฐานะเป้นเจ้าหนี้ สัญญาจำ นองจึงไม่มีหนี้ที่จำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นผู้กู้และผู้จำ นองต้องรับผิดต่อโจทก์ที่ 2

ฎีกา 4436/2545

การที่จำเลยจดทะเบียนจำ นองที่ดินพิพาทไว้แก่โจทก์นั้น แท้จริงแล้ว เป้นการจำ นองประกันหนี้ที่จำเลยมีต่อ ล. โจทก์ผู้รับจำ นองจึงมิได้เป็นเจ้าหนี้ในมูลหนี้ที่จำเลยจำ นองที่ดินเป็นประกัน สัญญาจำ นองจึงไม่มีมูลหนี้ที่จำเลยต้องรับผิดต่อโจทก์ โจทก์จึงบังคับจำ นองแก่จำเลยไม่ได้

 

หากมูลหนี้ประธานยังไม่เกิดขึ้นสัญญาจำ นองก็ไม่ผูกพันผู้จำ นองเช่นกัน (ฎีกา 1149/2537,7855/2559)

ฎีกา 1149/2537

จำเลยที่ 2 จำ นองที่ดินเป้นประกันหนี้เงินกู้ของจำเลยที่ 1 ซึ่งมีต่อโจทก์ เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่า  จำเลยที่ 1 ไม่ได้กู้เงินโจทก์ สัญญาจำ นองก็ไม่ผูกพันจำเลยที่ 2

 

การจำ นองสินสมรส เป้นการจัดการสินสมรสตามมาตรา 1476(1) สามีภริยาต้องจัดการร่วมกันหรือให้ความยินยอมแก่อีกฝ่ายนำสินสมรสไปจำ นอง อย่างไรก็ตาม การที่คู่สมรสฝ่ายเดียวจำ นองสินสมรสโดยไม่ได้รับความยินยอมจากอีกฝ่าย  สัญญาจำ นองมีผลผูกพันกันตามกำหมายจนกว่าศาลจะสั่งเพิกถอนตามมาตรา 1480 เมื่อยังไม่มีคำพิพากษาให้เพิกถอนการจำ นองผู้รับจำ นองก็มีสิทธิบังคับทรัพย์สินที่จำ นองได้ทั้งหมด (ฎีกา 6889/2540)