รู้จัก “ฉ้อโกง” คืออะไร?
ตาม ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 341 กำหนดว่า
“ผู้ใดโดยทุจริต หลอกลวงผู้อื่นด้วยการแสดงข้อความอันเป็นเท็จ หรือปกปิดข้อความจริงซึ่งควรบอกให้แจ้ง และโดยการหลอกลวงดังว่านั้นได้ไปซึ่งทรัพย์สินจากผู้ถูกหลอกลวงหรือบุคคลที่สาม หรือทำให้ผู้ถูกหลอกลวงหรือบุคคลที่สาม ทำ ถอน หรือทำลายเอกสารสิทธิ ผู้นั้นกระทำความผิดฐานฉ้อ โกง”
องค์ประกอบ
- โดยทุจริต หลอกลวงผู้อื่นด้วยการแสดงข้อความอันเป็นเท็จหรือปกปิดข้อความจริงซึ่งควรบอกให้แจ้ง
- โดยการหลอกลวงเช่นว่านั้น ได้ทรัพย์สินไปจากผู้ถูกหลอกลวงหรือบุคคลที่สาม หรือทำให้ผู้ถูกหลอกลวงหรือบุคคลที่สามทำ ถอนหรือทำลายเอกสารสิทธิ
ตัวอย่างคดีที่พบบ่อยในชีวิตประจำวัน
1. ขายสินค้าออนไลน์
กรณีผู้เสียหายโอนเงินไปซื้อสินค้า เช่น โทรศัพท์มือถือ กระเป๋าแบรนด์เนม หรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ แล้วไม่ได้รับของ ผู้ขายติดต่อไม่ได้ หรือปิดบัญชีหนี กรณีแบบนี้เกิดขึ้นบ่อยในสังคมออนไลน์ และสามารถแจ้งความได้ทันที
2. หลอกลงทุนแชร์ลูกโซ่
มีผู้ชักชวนให้ร่วมลงทุนโดยอ้างว่าจะได้ผลตอบแทนสูง เช่น 10% ต่อเดือน เมื่อมีการโอนเงินเข้าระบบแล้วกลับไม่ได้รับผลตอบแทนตามที่ตกลง ผู้ชักชวนติดต่อไม่ได้
3. ด้วยการแอบอ้างเป็นเจ้าหน้าที่
ผู้กระทำอาจโทรศัพท์หรือส่งข้อความแอบอ้างว่าเป็นเจ้าหน้าที่ตำรวจ ศาล ธนาคาร หรือไปรษณีย์ หลอกขอรหัส OTP หรือข้อมูลบัตรเครดิต แล้วนำไปใช้โดยมิชอบ
4. หลอกยืมเงินแล้วไม่คืน
ในกรณีที่ผู้กระทำแสดงข้อความอันเป็นเท็จ เช่น อ้างว่าจำเป็นต้องใช้เงินด่วนและจะคืนแน่นอน แต่ความจริงไม่มีเจตนาคืนตั้งแต่ต้น เมื่อได้เงินแล้วกลับหลบหนีหรือปิดช่องทางการติดต่อ
ฉ้อ โกง VS หนี้สินทั่วไป แยกอย่างไร?
-
หากคู่กรณี มีเจตนาชำระหนี้แต่ภายหลังไม่มีความสามารถ แบบนี้อาจเป็นแค่หนี้แพ่ง
-
แต่หากคู่กรณี ไม่มีเจตนาจะคืนเงินตั้งแต่แรก เช่น หลอกให้โอนเงินแล้วหนี ถือว่าเข้าข่ายฉ้อ โกง ซึ่งเป็นคดีอาญา
เมื่อถูกฉ้อ โกง ต้องทำอย่างไร?
-
รวบรวมหลักฐาน
เช่น ข้อความแชท สลิปโอนเงิน ชื่อบัญชีปลายทาง ภาพถ่าย การพูดคุย หรือโฆษณาในโพสต์ต่าง ๆ -
แจ้งความร้องทุกข์
สามารถแจ้งความได้ที่สถานีตำรวจทุกแห่ง หรือแจ้งผ่านออนไลน์ที่ www.thaipoliceonline.com โดยแจ้งข้อมูลให้ครบถ้วน -
ดำเนินคดีอาญา และ/หรือฟ้องแพ่งเรียกคืนทรัพย์
ทนายความสามารถช่วยฟ้องคดีอาญาเพื่อให้ผู้กระทำได้รับโทษ และฟ้องแพ่งเรียกคืนทรัพย์หรือค่าเสียหายที่เสียไป -
หากเป็นคดีฉ้อ โกงออนไลน์
แจ้งเพิ่มเติมไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น ศูนย์ปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยีสารสนเทศ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ (PCT)
สิทธิของผู้เสียหาย
ผู้เสียหายมีสิทธิตามกฎหมายที่จะ:
-
แจ้งความดำเนินคดีอาญา
-
ขอให้พนักงานสอบสวนออกหมายเรียก/หมายจับ
-
ฟ้องร้องทางแพ่งเพื่อเรียกเงินคืน
-
ขออายัดบัญชีของผู้กระทำความผิด
-
ร้องขอความช่วยเหลือจากกองทุนคุ้มครองสิทธิ หรือหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้อง
มุมมองทางกฎหมาย: เจตนาและพฤติการณ์คือหัวใจ
ศาลจะพิจารณาโดยดู เจตนา และ พฤติการณ์แวดล้อม ว่าผู้กระทำมีเจตนาทุจริตตั้งแต่ต้นหรือไม่ เช่น มีการวางแผนหลอก มีการปกปิดข้อเท็จจริง หรือทำให้ผู้อื่นเข้าใจผิดและเสียทรัพย์ หากพบว่ามีเจตนาเหล่านี้ชัดเจน ก็จะถือว่าผิดฐานฉ้อ โกง
บทบาทของทนายความ
การมีทนายความที่เชี่ยวชาญช่วยให้ดำเนินการฟ้องร้องมีประสิทธิภาพมากขึ้น ทั้งในการรวบรวมพยานหลักฐาน เตรียมคำฟ้อง เจรจา หรือเข้าสู่กระบวนการไกล่เกลี่ยในบางกรณี
สำนักงานกฎหมาย วอลซ์ แอทเทอนี มีทีมทนายความผู้มีประสบการณ์ในการดำเนินคดี ทั้งคดีอาญาและคดีแพ่ง ให้คำปรึกษาในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การแจ้งความจนถึงการบังคับคดี
ตัวอย่างฎีกา
ฎีกา 2679/2559
ขณะจำเลยที่ 1 ทำหน้าที่เป็นนายหน้าเสนอขายข้าวสารโดยอ้างว่าเป็นของบริษัท ด. จำเลยที่ 1 รู้ดีอยู่แล้วว่า ไม่มีบริษัทอยู่จริง การที่จำเลยที่ 1 บอกโจทก์ร่วมว่า มีข้าวสารของบริษัท ด. ขายให้ในราคาถูกจึงเป็นการหลอกลวงโจทก์ร่วมให้หลงเชื่อ เมื่อมีการโอนเงินเข้าบัญชีของจำเลยที่ 1 เพื่อชำระค่าข้าวสารและจำเลยที่ 1 รับค่าข้าวสารด้วยตนเองด้วยจำนวนหนึ่ง แสดงว่าจำเลยหลอกลวงโจทก์ร่วมให้หลงเชื่อเพื่อให้ได้รับเงินค่าข้าวสารจากโจทก์ร่วม เป็นความผิดฐานฉ้อโกง